Gorączka u dzieci

  • Dziecko 0-6 miesięcy 
  • Dziecko 6-12 miesięcy 
Drukuj


Krystyna Irla

Pediatra

Gorączka jest częstą u dzieci reakcją fizjologiczną. Już w XVII wieku ówcześni lekarze czuli respekt wobec gorączki i uważali, że jest ona narzędziem, które natura daje światu, aby zwalczył jej wrogów. Ostatnio gorączka stała się objawem choroby, którego boją się zarówno rodzice, jak i lekarze.


Działanie gorączki

Jednak gorączka odgrywa istotną rolę w fizjologicznej odpowiedzi ustroju na choroby. Okazało się, że pod wpływem podwyższonej temperatury wzrasta aktywność krwinek białych, podnosi się poziom ciał odpornościowych. Czynniki te biorą udział w zwalczaniu chorób.
Również samo podwyższenie temperatury hamuje aktywność wirusów i bakterii. Te korzyści są jednak osiągane kosztem nasilenia procesów rozpadu substancji energetycznych w ustroju, zwiększonej utraty płynów oraz złego samopoczucia ogólnego dziecka podczas podwyższonej temperatury.

Jednak nieznaczne zwiększenie ciepłoty ciała przynosi istotne korzyści dziecku, którego odporność jest prawidłowa. Znaczne zwiększenie gorączki u tego samego dziecka może mieć już niekorzystny wpływ. U dziecka z nabytymi lub wrodzonymi niedoborami odporności jakakolwiek gorączka już może mieć niekorzystny wpływ na organizm.

Przyczyny

Substancje powodujące gorączkę nazywane są pirogenami. Są to toksyny bakterii i wirusów oraz   kompleksy antygen – przeciwciało powstające w trakcie reakcji alergicznych. U niemowląt i dzieci dotkniętych chorobą ośrodkowego układu nerwowego gorączka może nie występować. Dzieci te mogą mieć niedojrzały lub nieprawidłowo funkcjonujący ośrodek  termoregulacji w mózgu.

Objawy gorączki

Kliniczne objawy gorączki to najczęściej: uczucie zimna, dreszcze, chłodne kończyny. Dziecko poszukuje ciepłego otoczenia (np. pod kocem). Zwiększa się częstość pracy serca oraz liczba oddechów, dochodzi do wystąpienia zmian czynnościowych w przewodzie pokarmowym (między innymi obniżenia działania enzymów trawiennych), stąd pogorszenie łaknienia.

Prawidłowa ciepłota i jej pomiar Najniższa prawidłowa ciepłota występuje rano (między 4.00 a 8.00), wzrasta wczesnym wieczorem (między 16.00 a 18.00). Ciepłota ciała może też w pewnym zakresie zmieniać się pod wpływem wielu swoistych czynników: aktywności fizycznej, temperatury otaczającego powietrza, płci,  wieku (nieco większa u małych niemowląt). Jednym z pierwszych miejsc wykorzystywanych do pomiaru ciepłoty ciała był dół pachowy. Ze względu na niewielką czułość nie jest to pomiar zbyt dokładny. W minionym dziesięcioleciu popularność zyskała metoda pomiaru oparta na termometrii błony bębenkowej w podczerwieni. Jeżeli jednak doszło do zatkania przewodu słuchowego woskowiną lub gdy wystąpiło ostre zapalenie ucha środkowego oraz u niemowląt poniżej 3. miesiąca życia – technika ta jest co najmniej dyskusyjna.

Zalecane metody pomiaru temperatury w zależności od wieku:

  • do 3. roku życia w odbytnicy,
  • od 3. do 5. roku życia w uchu,
  • powyżej 5. roku życia w jamie ustnej.

Prawidłowa ciepłota ciała wykazuje wahania:

  • Pod pachą: 36,4 st.C
  • W jamie ustnej: 36,6 st. C
  • W odbytnicy: 37,0 st. C
  • Na błonie bębenkowej: 36,6 st. C

Zatem w celu monitorowania zmian ciepłoty ciała najlepiej korzystać z tego samego sposobu pomiaru i wykonywać go w tym samym miejscu anatomicznym.

Przeczytaj również


Do góry

Komentarze